ముందస్తు టిప్‌పై ఓలాకు రూ.10 లక్షల జరిమానా

దిల్లీ: క్యాబ్‌ ఎక్కకముందే టిప్‌ అడిగిన ఓలాకు కేంద్ర వినియోగదారుల పరిరక్షణ ప్రాధికార సంస్థ (సీసీపీఏ) రూ.10 లక్షల జరిమానా విధించింది. ముందస్తు టిప్‌ సందేశాలను వెంటనే ఆపేయాలని ఆదేశించింది. ఇది అనుచిత వ్యాపార పద్ధతి అని, ప్రయాణికులను మభ్యపెట్టే ‘డార్క్‌ ప్యాటర్న్‌’ అని తేల్చింది. ఉత్తర్వు వివరాలను కేంద్ర వినియోగదారుల వ్యవహారాల శాఖ శుక్రవారం (నవంబరు 13) వెల్లడించింది.

రైడ్‌ బుక్‌ అయ్యాక యాప్‌ డ్రైవర్‌ కోసం వెతికేటప్పుడు ఈ సందేశం వచ్చేది. కొన్ని మొత్తాలు చూపి, డబ్బు జోడిస్తే కారు త్వరగా దొరకొచ్చని ఊరించేది. ఆ తర్వాత ఓలా ‘టిప్‌’ పేరును ‘యాడ్‌-ఆన్‌’గా మార్చింది. పేరు మారినా పద్ధతి మారలేదని చీఫ్‌ కమిషనర్‌ నిధి ఖరే నేతృత్వంలోని సీసీపీఏ గుర్తించింది.

ఓలా సొంత లెక్కలే వేరు

2026 జూన్‌ 1 నుంచి 15 వరకు ఓలా బుకింగ్‌ వివరాలే ఆ మాటను సమర్థించలేదు. దిల్లీలో యాడ్‌-ఆన్‌ ఉన్న అభ్యర్థనల్లో 38%, లేనివాటిలో 62% డ్రైవర్లు ఒప్పుకొన్నారు. బెంగళూరులో ఈ తేడా 40%, 68%. ముంబయిలో 39%, 68%. ఈ లెక్కలను ప్రయాణికులకు చెప్పకపోవడం వినియోగదారుల పరిరక్షణ చట్టం-2019 ప్రకారం కీలక సమాచారాన్ని దాచడమేనని సీసీపీఏ తేల్చింది.

2025 మేలో రూ.10 నుంచి రూ.40 దాకా ఉన్న సూచించిన మొత్తాలు తర్వాత రూ.140 వరకు పెరిగాయి. రూ.499 దాకా చెల్లించే వీలుండేది. డబ్బు జోడించకపోతే కారు ఆలస్యం కావొచ్చని, దొరక్కపోవచ్చని ఈ సందేశంతో భయం కలిగించారని సీసీపీఏ పేర్కొంది. 2023 డార్క్‌ ప్యాటర్న్‌ మార్గదర్శకాల ప్రకారం ఇదే ‘కన్ఫర్మ్‌ షేమింగ్‌’ అని తేల్చింది. సందేశాన్ని మూసే వీలూ లేదని, ‘జనరస్‌ యాడ్‌ ఆన్‌!’ వంటి మాటలు ఒత్తిడి పెంచాయని గుర్తించింది.

ఇలాంటి బుకింగ్‌లు ఆసుపత్రులు, రైల్వేస్టేషన్లు, అంతర్రాష్ట్ర బస్‌ టెర్మినళ్లు, విమానాశ్రయాల నుంచి వచ్చాయి. రోగులు, వృద్ధులు, లగేజీతో వెళ్లేవారు, ఒంటరిగా లేదా రాత్రివేళ ప్రయాణించేవారు ఇలాంటి సందేశాలకు తేలిగ్గా లొంగొచ్చని సీసీపీఏ పేర్కొంది.

ప్రయాణం ముగిశాకే టిప్‌

మోటారు వాహన అగ్రిగేటర్‌ మార్గదర్శకాలు-2025లోని క్లాజు 14.15 ప్రకారం ప్రయాణం పూర్తయ్యాకే టిప్‌ ఇచ్చే వీలు కనిపించాలి. బుకింగ్‌ సమయంలో, ప్రయాణం మధ్యలో ఉండకూడదు. టిప్‌ మొత్తం కోత లేకుండా డ్రైవర్‌కే చేరాలి. దీన్ని గుర్తుచేస్తూ కేంద్ర రహదారి రవాణా శాఖ 2026 ఆగస్టు 11న అన్ని అగ్రిగేటర్‌ సంస్థలకు లేఖ రాసింది. అయినా ఓలా ఈ సందేశాన్ని కొనసాగించిందని సీసీపీఏ తెలిపింది.

ఆదేశంలో ఏ నగరం పేరూ లేదు. ఏ పేరుతోనైనా ప్రయాణానికి ముందు డబ్బు అడిగే సందేశాలన్నీ యాప్‌ నుంచి తొలగించాలని, జరిమానా చెల్లించాలని ఓలాను ఆదేశించింది. ఇదే పద్ధతిపై ర్యాపిడో నిర్వాహక సంస్థ రోపెన్‌ ట్రాన్స్‌పోర్టేషన్‌ సర్వీసెస్‌కు ఇంతకుముందే రూ.10 లక్షల జరిమానా పడింది. ఉబర్‌, నమ్మ యాత్రిలపై విచారణ సాగుతోందని సీసీపీఏ తెలిపింది.

ఇలాంటి సందేశాలు కనిపిస్తే జాతీయ వినియోగదారుల హెల్ప్‌లైన్‌ 1915కు ఫోన్‌ చేయొచ్చు. వాట్సాప్‌ నంబరు 8800001915కు, com-ccpa@gov.in చిరునామాకూ ఫిర్యాదు పంపొచ్చు. పూర్తి ఉత్తర్వు సీసీపీఏ వెబ్‌సైట్‌లో ఉంది.