పశుగ్రాసం కోసం ఉపాధి పనులు: వీబీ-జీ రామ్ జీ కింద 22 రకాల పనులకు కేంద్రం సూచన; పశువుల షెడ్లు, పాల కేంద్రాలు కూడా

గ్రామీణ ఉపాధి హామీ పనులను పశుగ్రాసం సాగుకు, పచ్చిక బయళ్ల అభివృద్ధికి, పశువుల షెడ్ల నిర్మాణానికి వాడుకోవాలని కేంద్రం అన్ని రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలకు సూచించింది. గ్రామీణాభివృద్ధి శాఖ, పశుసంవర్ధక–పాడి పరిశ్రమ శాఖ కలిసి ఈ మేరకు సంయుక్త సూచనలు పంపాయి. వీటిని కేంద్ర గ్రామీణాభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ నవంబర్ 5 గురువారం వెల్లడించింది.

మహాత్మా గాంధీ జాతీయ గ్రామీణ ఉపాధి హామీ చట్టం స్థానంలో వచ్చిన వీబీ–జీ రామ్ జీ చట్టం-2025 జూలై 1, 2026 నుంచి అమలులో ఉంది. దీని కింద ప్రతి గ్రామీణ కుటుంబానికి 125 రోజుల పని హామీ ఉంటుంది. పశువులు, పాలపై బతికే చిన్న, సన్నకారు రైతులు, భూమి లేని కుటుంబాలే ఈ సూచనల ప్రధాన లక్ష్యమని మంత్రిత్వ శాఖ తెలిపింది.

375 పనుల్లో 22

చట్టం అనుమతించిన 375 రకాల పనుల్లో 22 పనులను పశుపోషణకు ఉపయోగపడేవిగా గుర్తించారు. సొంత, ఉమ్మడి భూముల్లో గ్రాసం సాగు, పచ్చిక బయళ్లు, మేత భూముల అభివృద్ధి, గ్రాసం నిల్వ కేంద్రాలు, గ్రాసం బ్యాంకులు, సైలేజ్ యూనిట్లు ఇందులో ఉన్నాయి. ఆవులు, మేకలు, పందులు, కోళ్లకు షెడ్లు కట్టుకోవచ్చు. ఉమ్మడి పాల సేకరణ కేంద్రాలు, పశు వైద్య కేంద్రాలు, పశువుల తొట్లు, లబ్ధిదారులకు అజొల్లా తొట్లు కూడా ఈ జాబితాలో ఉన్నాయి.

పథకం మొత్తం ఖర్చులో కనీసం 5 శాతం ఈ పనులకు చేరేలా రాష్ట్రాలు దశలవారీగా ఖర్చు పెంచాలని సూచించారు. జనాభాలో 30 శాతానికి మించి పశువులపై ఆధారపడే పంచాయతీలకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వవచ్చు. ఐసీఏఆర్–భారతీయ గడ్డి భూములు, పశుగ్రాస పరిశోధన సంస్థ రాష్ట్రాల వారీగా తయారుచేసిన ప్రణాళికలను జిల్లా, మండల స్థాయిలో ఆధారంగా తీసుకోవచ్చు. బహువార్షిక గడ్డి రకాలు, పంటలతో పాటు పశుపోషణ వంటి వాతావరణ మార్పులను తట్టుకునే పద్ధతులనూ సూచించారు.

గ్రామసభ ఆమోదంతోనే

ఈ పనులను గ్రామసభ ఆమోదించే వికసిత గ్రామ పంచాయతీ ప్రణాళికల్లో చేర్చాలి. గ్రామీణాభివృద్ధి, పశుసంవర్ధక, వ్యవసాయ శాఖలు కలిసి రాష్ట్ర కార్యాచరణ ప్రణాళిక సిద్ధం చేయాలి. సామాజిక తనిఖీ తప్పనిసరి. జిల్లా స్థాయిలో సామగ్రి ఖర్చు 40 శాతం దాటకూడదు. వ్యక్తిగత లబ్ధిదారులను చట్టంలోని షెడ్యూల్-1 ప్రకారమే ఎంపిక చేయాలి. వారానికోసారి వివరాలు బహిరంగపరచాలి. ఈ సూచనలను సంబంధిత శాఖలు, పంచాయతీరాజ్ సంస్థలు, క్షేత్రస్థాయి సిబ్బందికి చేరవేయాలని కేంద్రం రాష్ట్రాలను కోరింది.