గిగ్, ప్లాట్‌ఫామ్ కార్మికులకు జాతీయ సామాజిక భద్రత బోర్డు: కేంద్ర కార్మిక శాఖ నోటిఫికేషన్; ఛైర్మన్‌గా కార్మిక మంత్రి

ఫుడ్ డెలివరీ, క్యాబ్, బైక్ ట్యాక్సీ వంటి యాప్‌ల ద్వారా పని చేసే వారి సామాజిక భద్రత కోసం జాతీయ స్థాయిలో ఒక బోర్డు ఏర్పాటైంది. అసంఘటిత కార్మికులు, గిగ్ – ప్లాట్‌ఫామ్ కార్మికుల జాతీయ సామాజిక భద్రత బోర్డు ఏర్పాటుకు కేంద్ర కార్మిక, ఉపాధి శాఖ నోటిఫికేషన్ ఇచ్చింది. ఈ విషయాన్ని శుక్రవారం, అక్టోబర్ 30న మంత్రిత్వ శాఖ ప్రకటించింది.

తొమ్మిది కేంద్ర కార్మిక చట్టాలను ఒకే కోడ్‌గా మార్చిన సామాజిక భద్రత కోడ్-2020 కింద ఈ బోర్డు ఏర్పడింది. ఆ కోడ్ 2025 నవంబర్ 21 నుంచి అమల్లో ఉంది.

బోర్డులో ఎవరుంటారు

కేంద్ర కార్మిక, ఉపాధి శాఖ మంత్రి బోర్డుకు అధ్యక్షత వహిస్తారు. కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల ప్రతినిధులతో పాటు అగ్రిగేటర్ కంపెనీలు, యాజమాన్యాలు, పౌర సమాజ సంస్థలు, కార్మిక సంఘాలు, గిగ్ కార్మికుల సంఘాల ప్రతినిధులు సభ్యులుగా ఉంటారు.

బోర్డు ఏం చేస్తుంది

వివిధ వర్గాల అసంఘటిత, గిగ్, ప్లాట్‌ఫామ్ కార్మికులకు తగిన పథకాలను కేంద్రానికి సిఫార్సు చేయడం బోర్డు ప్రధాన పని. కోడ్ అమలులో వచ్చే అంశాలపై ప్రభుత్వానికి సలహా ఇస్తుంది. ఈ కార్మికుల కోసం కేంద్రం నడిపే సంక్షేమ పథకాలను పర్యవేక్షిస్తుంది. రాష్ట్రాల స్థాయిలో రికార్డుల నిర్వహణను, వారి కోసం ఏర్పాటైన నిధి ఖర్చులను సమీక్షిస్తుంది. కేంద్రం అప్పగించే ఇతర పనులూ చేస్తుంది.

బోర్డు ఏడాదికి కనీసం మూడుసార్లు సమావేశం కావాలి.

ప్రయోజనాలు ఇంకా రావాలి

నోటిఫికేషన్‌తో బోర్డు ఏర్పడింది కానీ కొత్త ప్రయోజనం ఏదీ వెంటనే మొదలుకాదు. గిగ్ కార్మికులకు ప్రమాద బీమా, ఆరోగ్య బీమా, వృద్ధాప్య భద్రత వంటివి బోర్డు సిఫార్సు చేసే, కేంద్రం రూపొందించే పథకాలపై ఆధారపడి ఉంటాయి.

దేశంలో గిగ్, ప్లాట్‌ఫామ్ కార్మికుల సంఖ్య 2024-25లో సుమారు కోటి నుంచి 2029-30 నాటికి 2.35 కోట్లకు పెరుగుతుందని ప్రభుత్వం అంచనా వేసింది. అసంఘటిత కార్మికులు ఇప్పటికే ఈ–శ్రమ్ పోర్టల్‌లో నమోదు చేసుకోవచ్చు. అక్కడ ఆధార్‌తో అనుసంధానమైన గుర్తింపు సంఖ్య వస్తుంది. ఒక యాప్ నుంచి మరో యాప్‌కు మారినా అదే సంఖ్య కొనసాగుతుంది.