ఈ సీజన్‌లో తొలిసారి ఢిల్లీ గాలి ‘పూర్’ కేటగిరీకి; ఎన్‌సీఆర్‌లో గ్రాప్ స్టేజ్-1 అమలు

దేశ రాజధాని ఢిల్లీలో గాలి నాణ్యత 21 అక్టోబర్‌న “పూర్” కేటగిరీలోకి పడిపోయింది. ఈ సీజన్‌లో ఇలా జరగడం ఇదే మొదటిసారి. దీనికి స్పందనగా గాలి నాణ్యత నిర్వహణ కమిషన్ (సీఏక్యూఎం) జాతీయ రాజధాని ప్రాంతం (ఎన్‌సీఆర్) అంతటా గ్రేడెడ్ రెస్పాన్స్ యాక్షన్ ప్లాన్ (గ్రాప్) స్టేజ్-1ను తక్షణమే అమలులోకి తెచ్చింది.

కమిషన్ వెల్లడించిన ప్రకారం 21 అక్టోబర్ మధ్యాహ్నం 2 గంటలకు వాయు నాణ్యత సూచీ (ఏక్యూఐ) 244గా నమోదైంది. 20 అక్టోబర్‌న ఇది 179 (‘మోడరేట్‘) మాత్రమే. కేంద్ర కాలుష్య నియంత్రణ మండలి (సీపీసీబీ) గణాంకాల్లో ఢిల్లీలోని 59 పర్యవేక్షణ కేంద్రాల్లో కనీసం రెండు 300 పైబడి “వెరీ పూర్” స్థాయిలో కనిపించాయి. సూచీ 201 నుంచి 300 మధ్య ఉన్నప్పుడు స్టేజ్-1 అమలవుతుంది.

సూచీ ఎందుకు పెరిగింది

20 అక్టోబర్‌న దసరా సందర్భంగా నగరమంతా రావణ దహనాలు, బాణసంచా కాల్పులు జరిగాయి. ఆ తర్వాతే సూచీ ఒక్కసారిగా ఎగబాకింది.

స్టేజ్-1 అంటే ఏమిటి

ఢిల్లీతో పాటు హరియాణా, ఉత్తరప్రదేశ్, రాజస్థాన్‌లోని ఎన్‌సీఆర్ జిల్లాల్లో స్టేజ్-1 చర్యలను వెంటనే అమలు చేయాలని సీఏక్యూఎం గ్రాప్ ఉపసంఘం సంబంధిత సంస్థలను ఆదేశించింది. వాటిలో ముఖ్యమైనవి:

• దుమ్ము నియంత్రణ నిబంధనలు మరింత కఠినం; రోడ్లను యంత్రాలతో ఊడ్చే పనులు విస్తృతం
• హోటళ్లు, రెస్టారెంట్లు, బహిరంగ తినుబండారాల దుకాణాల్లో తందూర్లకు బొగ్గు, కట్టెల వాడకంపై నిషేధం
• డీజిల్ జనరేటర్ సెట్ల వినియోగంపై ఆంక్షలు

స్టేజ్-1 పౌర నియమావళిని పాటించాలని ప్రజలను కోరారు. గ్రాప్‌లోని నాలుగు దశల్లో ఇదే తేలికపాటిది.

ఢిల్లీ ప్రభుత్వ వివరణ

దుమ్ము నివారణ చర్యలన్నింటినీ కఠినతరం చేయాలని సంస్థలకు సూచించామని, అన్ని రోడ్లనూ మెకానికల్ స్వీపర్లు కవర్ చేస్తాయని ఢిల్లీ పర్యావరణ మంత్రి మంజిందర్ సింగ్ సిర్సా తెలిపారు. పరిస్థితి విషమిస్తే కాలుష్యకారక వాహనాలపై ఆంక్షలు, కార్యాలయాల వేళల్లో మార్పులు, ఇంటి నుంచి పని వంటి చర్యలకూ ప్రభుత్వం సిద్ధంగా ఉందని ఆయన చెప్పారు.

ఇక ఏం జరగవచ్చు

రాబోయే రోజుల్లోనూ గాలి నాణ్యత “పూర్” కేటగిరీలోనే కొనసాగవచ్చని భారత వాతావరణ శాఖ (ఐఎండీ), భారత ఉష్ణమండల వాతావరణ శాస్త్ర సంస్థ (ఐఐటీఎం) అంచనా వేశాయి. గాలి నాణ్యతను, అంచనాలను గమనిస్తూ తదుపరి చర్యలపై నిర్ణయం తీసుకుంటామని ఉపసంఘం తెలిపింది. రోజువారీ సూచీ 301 నుంచి 400 మధ్య “వెరీ పూర్” స్థాయికి చేరితే స్టేజ్-2 అమలవుతుంది.