ప్రధాన కంటెంట్‌కు వెళ్లండి

మరుగుదొడ్ల దినోత్సవం.. 340 కోట్ల మందికి సురక్షిత సౌకర్యం కరవు

నవంబరు 19న ప్రపంచ మరుగుదొడ్ల దినోత్సవం. సురక్షిత మరుగుదొడ్లతోనే బాలికల చదువు, మహిళల ఉపాధి సాధ్యమని ఐరాస ఈసారి ప్రచారం చేస్తోంది.

బడి ఆవరణలో కుళాయిలున్న పొడవైన సిమెంటు చేతులు కడిగే తొట్టి, పక్కన ఇద్దరు విద్యార్థులు

నవంబరు 19 గురువారం ప్రపంచ మరుగుదొడ్ల దినోత్సవం. ఈసారి ఐరాస లింగ సమానత్వాన్ని ఇతివృత్తంగా ఎంచుకుంది. సురక్షిత మరుగుదొడ్లు, సబ్బు, నీళ్లు ఉంటేనే బాలికలు చదువుకోగలరని, మహిళలు సంపాదించగలరని చెబుతోంది. అందుకే 2026 ప్రచారానికి ‘‘సురక్షిత మరుగుదొడ్లు.. సమాన భవిష్యత్తు’’ అని పేరు పెట్టింది.

ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ, యునిసెఫ్‌ లెక్కలు ఈ ప్రచారానికి ఆధారం. 2024లో 480 కోట్ల మంది సురక్షిత పారిశుద్ధ్య సేవలు వాడుకున్నారు. ఇది ప్రపంచ జనాభాలో 58%. 2015లో ఈ వాటా 48% మాత్రమే. అయినా ఇంకా 340 కోట్ల మందికి ఈ సౌకర్యం లేదు. అంటే ప్రతి పది మందిలో దాదాపు నలుగురు.

ఎవరు వెనకబడ్డారు

ఆ 340 కోట్ల మందిలో 150 కోట్ల మందికి కనీసం సొంత మరుగుదొడ్డి కూడా లేదు. మరో 35.4 కోట్ల మంది ఇప్పటికీ బహిరంగ ప్రదేశాలకే వెళ్తున్నారు. 2015 నుంచి ఈ సంఖ్య 42.9 కోట్లు తగ్గింది. అయినా 2030 నాటికి అందరికీ కనీస సౌకర్యం అందాలంటే వేగం మూడింతలు కావాలని ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ తెలిపింది.

చేతుల శుభ్రతలోనూ వెనుకబాటేనని ఐరాస గణాంకాలు చెబుతున్నాయి. ప్రతి ఐదుగురిలో ఒకరికి.. అంటే 170 కోట్ల మందికి ఇంట్లో సబ్బు, నీళ్లతో చేతులు కడుక్కునే చోటు లేదు. 10 నుంచి 19 ఏళ్ల బాలికల్లో ఐదుగురిలో ఒకరు ఇతర కుటుంబాలతో అపరిశుభ్ర మరుగుదొడ్డి పంచుకుంటున్నారు. లేదా బయటికి వెళ్తున్నారు. ప్రపంచంలో బాలికల మరుగుదొడ్లలో నెలసరి వ్యర్థాల డబ్బా ఉన్న బడులు మూడో వంతు కూడా లేవు.

మూల్యం ఎంత

అపరిశుభ్ర పారిశుద్ధ్యం వల్ల ఏటా 5,64,000 మంది చనిపోతున్నారు. వీరిలో ఎక్కువ మంది అతిసారానికి బలవుతున్నారు. నీరు, పారిశుద్ధ్యం, శుభ్రత లోపాలతో మొత్తం మరణాలు ఏటా 14 లక్షలు. పారిశుద్ధ్య లోపంతో కలరా, రక్త విరేచనాలు, టైఫాయిడ్‌, నులిపురుగులు వ్యాపిస్తాయని, పిల్లల ఎదుగుదల దెబ్బతింటుందని ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ పేర్కొంది. మెరుగైన నీరు, పారిశుద్ధ్యం, శుభ్రత ఉంటే 2019లో ఐదేళ్లలోపు పిల్లల మరణాలు 3,95,000 నివారించగలిగేవారని ఆ సంస్థ అంచనా.

నగరాల్లో మరో ముప్పు ఉందని ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ హెచ్చరిస్తోంది. సరిగా కట్టని గుంతలు, సెప్టిక్‌ ట్యాంకుల నుంచి మురుగు కాలువల్లోకి, భూగర్భ జలాల్లోకి కలుషితాలు చేరుతున్నాయి. జనం కిక్కిరిసిన పేద బస్తీల్లో ఈ సమస్య ఎక్కువ.

పెట్టుబడికి వచ్చే ప్రతిఫలాన్నీ ఆ సంస్థ లెక్కగట్టింది. 132 దేశాల్లో వాతావరణ మార్పులను తట్టుకునే కనీస పారిశుద్ధ్యం కల్పిస్తే.. పెట్టే ప్రతి 1 డాలరుకు దాదాపు 14 డాలర్ల లాభం వస్తుందని ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ 2026 అధ్యయనం తేల్చింది. నవంబరు 19 ప్రచార సామగ్రి ఐరాస వెబ్‌సైట్‌లో అందుబాటులో ఉంది.

ప్రతీకాత్మక చిత్రం. ఓ బడిలో చేతులు కడుక్కునే తొట్లు. ఫొటో: సుసానా సెక్రటేరియట్‌ / సీసీ బై-ఎస్‌ఏ 2.0, వికీమీడియా కామన్స్‌ ద్వారా

The Scope Briefing, in your inbox

Five stories that matter, every morning — curated and verified by our editors.