పది మందిలో నలుగురికి తెలియని మధుమేహం.. ముందే గుర్తించాలన్న డబ్ల్యూహెచ్‌వో

హైదరాబాద్‌: మధుమేహం ఉన్న ప్రతి పది మందిలో నలుగురికి పైగా ఆ సంగతే తెలియదు. ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (డబ్ల్యూహెచ్‌వో) చెబుతున్న లెక్క ఇది. శనివారం (నవంబరు 14) ప్రపంచ మధుమేహ దినోత్సవం. ‘మధుమేహంపై ముందస్తు చర్య’ అన్నది ఈసారి నినాదం. లక్షణాలను గుర్తుపట్టాలని, ఆలస్యం చేయకుండా పరీక్ష చేయించుకోవాలని సంస్థ కోరుతోంది.

అతిగా దాహం వేయడం, తరచూ మూత్రానికి వెళ్లడం, నీరసం, చూపు మసకబారడం, కారణం లేకుండా బరువు తగ్గడం.. సంస్థ చెప్పిన ప్రధాన లక్షణాలివి. ఇవి కనిపిస్తే వైద్య సలహా తీసుకోవాలని ప్రచార పత్రంలో సూచించింది. టైప్‌-1 మధుమేహం వేగంగా బయటపడుతుంది. ఏ వయసులోనైనా రావచ్చు. పెద్దల్లో దీన్ని తరచూ గుర్తించలేకపోతున్నారని సంస్థ తెలిపింది. టైప్‌-2 నెమ్మదిగా పెరుగుతుంది. లక్షణాలు పెద్దగా కనిపించకపోవచ్చు.

భారత్‌లో 8.98 కోట్ల మంది

అంతర్జాతీయ మధుమేహ సమాఖ్య (ఐడీఎఫ్‌) లెక్కల ప్రకారం 2024లో భారత్‌లో 8.98 కోట్ల మంది వయోజనులకు మధుమేహం ఉంది. వయోజన జనాభాలో ఇది 10.5 శాతం. ప్రపంచవ్యాప్తంగా బాధితులు 58.9 కోట్లు. వారిలో 10.7 కోట్ల మంది ఆగ్నేయాసియా ప్రాంతంలో ఉన్నారు. 2050 నాటికి ఈ ప్రాంతంలో సంఖ్య 18.5 కోట్లకు చేరుతుందని సమాఖ్య అంచనా వేసింది.

భారత వైద్య పరిశోధన మండలి (ఐసీఎంఆర్‌) 31 రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల్లో 1.13 లక్షల మంది వయోజనులపై అధ్యయనం చేసింది. వారిలో 11.4 శాతం మందికి మధుమేహం, 15.3 శాతం మందికి దాని ముందస్తు దశ (ప్రీడయాబెటిస్‌) ఉన్నట్లు తేలింది. ఈ ఫలితాలు 2023 జూన్‌లో ప్రచురితమయ్యాయి.

ప్రపంచవ్యాప్తంగా బాధితుల్లో దాదాపు సగం మందికి వ్యాధి నిర్ధారణే కాలేదని ఐడీఎఫ్‌ పేర్కొంది. ప్రపంచంలో ప్రతి ఎనిమిది మందిలో ఒకరికి టైప్‌-2 ముప్పు ఎక్కువని తెలిపింది. ముందే గుర్తిస్తే గుండె, మూత్రపిండాలు, కళ్లు, నరాలకు వచ్చే సమస్యలను నివారించవచ్చని లేదా వాయిదా వేయవచ్చని వివరించింది. ‘ముందస్తు చర్య’ నినాదాన్ని సమాఖ్య 2026 మార్చి 4న ప్రకటించింది. ఇది రెండేళ్ల పాటు కొనసాగుతుంది.

2030 లక్ష్యం 80 శాతం

2030 నాటికి బాధితుల్లో 80 శాతం మందిని గుర్తించాలన్నది డబ్ల్యూహెచ్‌వో సభ్య దేశాల లక్ష్యం. నిర్ధారణతోనే సరిపోదని, అందుబాటు ధరలో చికిత్స అందాలని సంస్థ పేర్కొంది. ముందస్తు నిర్ధారణను ప్రాథమిక ఆరోగ్య సేవల్లో భాగం చేయాలని, ఇన్సులిన్‌ను మరింత మందికి అందుబాటులోకి తేవాలని ప్రభుత్వాలను కోరింది.

మన దేశంలో జాతీయ ఆరోగ్య మిషన్‌ కార్యక్రమం కింద ఉపకేంద్రం స్థాయి నుంచే మధుమేహం, అధిక రక్తపోటు, సాధారణ క్యాన్సర్ల పరీక్షలకు ఏర్పాటు ఉంది. క్షేత్రస్థాయి ఆరోగ్య సిబ్బంది ఈ పరీక్షలు చేస్తారు. ఆరోగ్యకరమైన ఆహారం, క్రమం తప్పని వ్యాయామం, సరైన బరువు, పొగాకుకు దూరం.. ఈ నాలుగూ టైప్‌-2ను నివారిస్తాయని లేదా ఆలస్యం చేస్తాయని డబ్ల్యూహెచ్‌వో చెబుతోంది.