స్వాతంత్ర్యం వచ్చి 79 ఏళ్లయినా పేదవాడి నామినేషన్‌ అంటే ఇంత భయమెందుకు?

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో పరిషత్ ఎన్నికల పోలింగ్ నవంబర్ 5న జరగనుంది. కానీ రాష్ట్రంలోని వేలాది గ్రామాల్లో ఎవరు గెలిచారో పోలింగ్‌కు ముందే తేలిపోయింది. నామినేషన్ల ఉపసంహరణ గడువు అక్టోబర్ 27తో ముగిసిన తర్వాత రాష్ట్ర ఎన్నికల సంఘం ప్రకటించిన లెక్కల ప్రకారం 659 జడ్పీటీసీ స్థానాల్లో 77 ఓటు పడకుండానే ఏకగ్రీవమయ్యాయి. వాటిలో 76 అధికార కూటమికే దక్కాయి: టీడీపీకి 71, బీజేపీకి 3, జనసేనకు 2. ప్రతిపక్షానికి వచ్చింది ఒక్కటే. దాదాపు 9,800 ఎంపీటీసీ స్థానాల్లో దాదాపు రెండు వేలు ఇదే దారిలో తేలిపోయాయి. అంటే దాదాపు ప్రతి ఐదు ఎంపీటీసీ స్థానాల్లో ఒకదానిలో ఓటరును అడగకుండానే ప్రతినిధి ఖరారయ్యారు.

జిల్లా జిల్లాలో అదే కథ

పల్నాడు జిల్లాలో 28 జడ్పీటీసీ స్థానాల్లో 18 పోటీ లేకుండానే ఏకగ్రీవమయ్యాయి. వైఎస్సార్‌సీపీ అధినేత జగన్ సొంత నియోజకవర్గం పులివెందులలో 65 ఎంపీటీసీ స్థానాల్లో 64 ఏకగ్రీవమయ్యాయి. ఏకగ్రీవాలు ఎక్కువగా రాయలసీమ, పల్నాడు జిల్లాల్లోనే కేంద్రీకృతమయ్యాయి.

నామినేషన్ల సమయంలోనే రాష్ట్రంలో రాళ్ల దాడులు, వాహనాలకు నిప్పు, నామినేషన్ పత్రాలు చించివేత లాంటి ఘటనలు నమోదయ్యాయని డీజీపీ కార్యాలయం ప్రకటించింది. “నామినేషన్ పత్రాలను చించివేయడం పోటీ చేసే హక్కుపై నేరుగా దాడి” అని డీజీపీ హరీష్ కుమార్ గుప్తా అప్పుడే హెచ్చరించారు. అభ్యర్థులను బెదిరించి ఉపసంహరణ పత్రాలపై సంతకాలు పెట్టించారని ప్రతిపక్షం పలు జిల్లాల్లో ఆరోపించింది. ఆ ఆరోపణలను అధికార పక్షం తోసిపుచ్చింది. హింసకు ప్రతిపక్ష నేతలే కారణమని ఎదురు ఆరోపణ చేసింది.

ఒక ఉదాహరణ: కుందుర్రు

ఈ అంకెల వెనక ఏం జరుగుతోందో చెప్పే ఒక ఉదాహరణ బాపట్ల జిల్లా అద్దంకి నియోజకవర్గం సంతమాగులూరు మండలంలోని కుందుర్రు. అక్కడి ఎంపీటీసీ స్థానం గిరిజనులకు రిజర్వు అయింది. ఆ స్థానంలో పోటీ చేస్తున్న ఒక గిరిజన మహిళా అభ్యర్థి, అధికార పార్టీలో పదవిలో ఉన్న ఒక నాయకురాలు తనకు ఫోన్ చేసి నామినేషన్ ఉపసంహరించుకుంటే రూ.5 లక్షలు ఇస్తామన్నారని ఆరోపించారు. ఒప్పుకోకపోవడంతో “నీతిగా ఉంటే నీ కుటుంబం నష్టపోతుంది” అంటూ బెదిరించారని కూడా ఆమె చెబుతున్నారు. ఆమె ఆ ఆఫర్ తీసుకోకుండా బరిలోనే నిలిచారు. ఆ ఫోన్ కాల్ ఆడియో బయటికి వచ్చిందని ఆమె పార్టీ నాయకులు చెబుతున్నారు. ఆ ఆడియోను తెలుగు స్కోప్ స్వతంత్రంగా పరిశీలించలేదు. ఈ ఆరోపణపై అధికార పార్టీ నుంచి ఇప్పటివరకు స్పందన రాలేదు. వారి వివరణ వస్తే ఇక్కడే చేరుస్తాం.

ప్రతి ఏకగ్రీవమూ బెదిరింపుతో వచ్చిందని చెప్పలేం. కొన్నిచోట్ల ప్రతిపక్షానికి అభ్యర్థులే దొరకలేదు. కొన్నిచోట్ల స్థానిక నాయకులే చేతులెత్తేశారు. కానీ ఒక జిల్లాలో మూడింట రెండొంతుల జడ్పీటీసీలు, ఒక నియోజకవర్గంలో దాదాపు అన్ని ఎంపీటీసీలు ఓటు లేకుండా తేలిపోవడం సాధారణ రాజకీయ బలం మాత్రమే అనుకోవడం కష్టం. అక్కడ ఓటరు పాత్ర ఏమిటన్నదే అసలు ప్రశ్న.

79 ఏళ్ల స్వాతంత్ర్యం, ఇంకా డబ్బు చేతిలోనే రాజకీయం

దేశానికి స్వాతంత్ర్యం వచ్చి ఈ ఆగస్టు 15తో 79 ఏళ్లు నిండాయి. మనం 80వ ఏట అడుగుపెట్టాం. రాజ్యాంగం ప్రతి పౌరుడికీ ఒకే ఓటు ఇచ్చింది. కోటీశ్వరుడికీ, కూలీకీ ఒకే విలువ. స్థానిక సంస్థల్లో ఎస్సీ, ఎస్టీ, బీసీలకు, మహిళలకు రిజర్వేషన్లు పెట్టిందే అధికారం గ్రామంలోని పేదవాడి దాకా చేరాలని.

రిజర్వు స్థానంలో పోటీ చేస్తున్న పేద అభ్యర్థికి డబ్బు ఇచ్చి తప్పుకోమని చెప్పడం ఒక్క అభ్యర్థిని కొనడం కాదు. ఆ రిజర్వేషన్ వెనక ఉన్న ఆలోచననే కొనడం. పేదవాడు పోటీ చేయాలంటే డబ్బున్నవాడి అనుమతి కావాలి, అనుమతి లేకపోతే నోటు, నోటుకు లొంగకపోతే బెదిరింపు. ఇదే నమూనా అయితే ఎన్నికల్లో పేదల పాత్ర పోస్టర్లు అతికించడం, జెండాలు మోయడం వరకే మిగులుతుంది.

ప్రజాస్వామ్యానికి నిజమైన అర్థం పేదవాడు కూడా నామినేషన్ వేయగలగడం, ఆ నామినేషన్ బ్యాలెట్ పేపర్ దాకా చేరడం, ఓటరు తన ఓటుతో తీర్పు చెప్పడం. ఈ మూడింటిలో ఏది ఆగిపోయినా ఎన్నిక ఒక లాంఛనంగా మారుతుంది. పోటీ లేకపోవడం ప్రజల ఎంపిక అయితే అభ్యంతరం లేదు. కానీ పోటీని డబ్బుతో, అధికారంతో, భయంతో తొలగిస్తే అది ఓటరు హక్కును దొంగిలించడమే.

ఎక్కడ తప్పుతోంది

పోలీసు రక్షణ కాగితాలకే పరిమితం. నామినేషన్ల సమయంలో ఒక్క అక్టోబర్ 22నే 13 జిల్లాల్లో 31 ఎన్నికల సంబంధిత ఘటనలు జరిగాయని, వాటిలో 22 హింస, ఘర్షణలకు సంబంధించినవని డీజీపీ కార్యాలయమే ప్రకటించింది. 16 కేసులు నమోదయ్యాయి, కనీసం 54 మందిని నిందితులుగా పేర్కొన్నారు. అక్కడికక్కడే అదుపులోకి తీసుకుంది నలుగురినే. అభ్యర్థులకు రక్షణ కల్పించాలని ఎన్నికల కమిషనర్ ముందే ఆదేశించినా ఇన్ని ఘటనలు జరిగాయంటే, ఆ ఆదేశం క్షేత్రస్థాయికి చేరలేదని అర్థం. శాంతిభద్రతల బాధ్యత ప్రభుత్వానిదే.

నామినేషన్ కౌంటర్ దగ్గరే అడ్డుకట్ట. పుంగనూరు, రాయచోటి, కడప, తిరుపతి సహా పలుచోట్ల తమ అభ్యర్థులను నామినేషన్ వేయనివ్వలేదని ప్రతిపక్షం ఆరోపించింది. ఎన్నికల సంఘం కొన్ని వార్డుల్లో మాత్రమే గడువు పొడిగించింది. రాష్ట్రవ్యాప్తంగా గడువు పొడిగించాలన్న వినతిని సుప్రీంకోర్టు అక్టోబర్ 27న తిరస్కరించింది. నామినేషన్ వేయలేకపోయినవారు ఎన్నికల తర్వాత ఎన్నికల పిటిషన్ ద్వారా న్యాయం కోరవచ్చని చెప్పింది. అంటే నామినేషన్ వేయకుండా అడ్డుకున్న అభ్యర్థికి న్యాయం జరిగేది ఆ సీటు భర్తీ అయిపోయిన తర్వాతే. ఈ లోపు అధికారం, నిధులు గెలిచినవారి చేతుల్లోనే ఉంటాయి.

ఉపసంహరణల మీద వెలుతురు లేదు. వేల స్థానాల్లో నామినేషన్లు వెనక్కి తీసుకున్నారు. ఆ ఉపసంహరణ పత్రాలు ఎవరు, ఎప్పుడు, ఎవరి సమక్షంలో ఇచ్చారో ప్రజలకు తెలిసే మార్గం లేదు. ఒక్కో ఉపసంహరణకు వీడియో రికార్డు ఉంటే, బెదిరించి సంతకం పెట్టించారన్న ఆరోపణలు నిమిషాల్లో తేలిపోతాయి.

అధికార పక్షం మౌనం. జడ్పీటీసీ ఏకగ్రీవాల్లో 77కు 76 కూటమికే దక్కిన వేళ, “ప్రత్యర్థులను పోటీ చేయనివ్వండి, ఓటుతో గెలుద్దాం” అనే స్పష్టమైన ఆదేశం అధికార పక్ష నాయకత్వం నుంచి క్యాడర్‌కు వెళ్లాలి. ఏకగ్రీవాలను విజయంగా కాకుండా ప్రశ్నగా చూడాల్సిన బాధ్యత అధికారంలో ఉన్నవారిదే.

అధికారం శాశ్వతం కాదు

ఇప్పుడు డబ్బుతో, అధికారంతో ప్రత్యర్థులను బరి నుంచి తప్పిస్తున్నవాళ్లు గుర్తుపెట్టుకోవాల్సింది ఒక్కటే: అధికారం మారితే అదే ఆయుధం మీ మీదే తిరుగుతుంది. అలా ఒకరిపై ఒకరు ప్రతీకారం తీర్చుకుంటూ పోతే గ్రామాల్లో ఎన్నికలంటే ప్రజలకు నమ్మకమే పోతుంది. నష్టపోయేది ఏ పార్టీయో కాదు, ఓటరే. ప్రజాస్వామ్యం మీద నమ్మకం పోయిన సమాజాన్ని ఏ పార్టీ కూడా ఎక్కువ కాలం పాలించలేదు.

ఇప్పుడు చేయాల్సింది

డబ్బు ఆఫర్లు, బెదిరింపుల ఆరోపణలు వచ్చిన ప్రతి చోటా పోలీసులు, ఎన్నికల సంఘం విచారణ జరిపి నిజానిజాలు తేల్చాలి. ఆడియోలు, వీడియోలు ఉన్నాయని చెబుతున్నప్పుడు వాటిని పరిశీలించడం కష్టం కాదు. ఆరోపణ నిజమైతే బాధ్యులు ఏ పార్టీ వారైనా చర్యలు తీసుకోవాలి. అబద్ధమైతే అదీ బయటకు రావాలి. ఏకగ్రీవాలు భారీగా జరిగిన మండలాల్లో ఉపసంహరణ పత్రాలు, వాటి వీడియో రికార్డులను ఎన్నికల సంఘం బహిరంగపరచాలి. నవంబర్ 5న పోలింగ్ జరిగే చోట్ల అభ్యర్థులకు, ఓటర్లకు పూర్తి భద్రత కల్పించాలి.

పోటీలో నిలబడే హక్కు కోసం ఒక పేద అభ్యర్థి ఇంత ధైర్యం చేయాల్సి రావడమే స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన 79 ఏళ్ల తర్వాత మన ప్రజాస్వామ్యం గురించి ఆలోచించాల్సిన విషయం. ఓటు వేసే ముందే ఫలితం తేలిపోయే ఎన్నికలు ఎవరికి ఎంత లాభం చేసినా, ప్రజాస్వామ్యాన్ని మాత్రం బలహీనపరుస్తాయి.