తుమ్మిడిహెట్టి ఎత్తు 148 లేక 152? ముంబైలో రేవంత్, ఫడ్నవీస్ భేటీ

ప్రాణహిత నదిపై తుమ్మిడిహెట్టి వద్ద బ్యారేజీ కట్టాలన్న ఆలోచన కొత్తది కాదు. దానికి ఎత్తు ఎంత ఉండాలన్న ప్రశ్నే పదేళ్లుగా తేలడం లేదు. ఆ ప్రశ్నకు సమాధానం వెతుకుతూ ముఖ్యమంత్రి రేవంత్ రెడ్డి అక్టోబర్ 25 సాయంత్రం ముంబై వెళ్లారు. సోమవారం (అక్టోబర్ 26) ఉదయం 11 గంటలకు సహ్యాద్రి అతిథి గృహంలో మహారాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి దేవేంద్ర ఫడ్నవీస్‌తో ఆయన సమావేశం కానున్నారు. నీటిపారుదల మంత్రి ఉత్తమ్ కుమార్ రెడ్డి, శాఖ ఉన్నతాధికారులు వెంట ఉన్నారు.

వివాదం నాలుగు మీటర్లది. 2016 ఆగస్టు 23న అంతర్రాష్ట్ర బోర్డు సమావేశంలో మహారాష్ట్ర 148 మీటర్ల ఎత్తుకు అంగీకరించింది. అనుమతుల్లో సహకరిస్తామని కూడా చెప్పింది. కానీ ఆ ఎత్తుతో ఉత్తర తెలంగాణ అవసరాలకు సరిపడా నీటిని గ్రావిటీతో మళ్లించలేమని తెలంగాణ ఇంజినీర్లు తేల్చారు. 150 నుంచి 152 మీటర్లు ఉంటే లిఫ్టుల అవసరం, విద్యుత్ ఖర్చు తగ్గుతాయని వారి లెక్క. మహారాష్ట్ర వైపు నుంచి చూస్తే ప్రతి మీటరూ మరికొన్ని గ్రామాల ముంపు.

ఈ అంశం ఇంతకుముందు ఢిల్లీలో అధికారుల స్థాయిలో చర్చకు వచ్చింది. అప్పుడు మహారాష్ట్ర ఒక మాట స్పష్టంగా చెప్పింది. 2016లో ఒప్పుకున్న 148 మీటర్లకే కట్టుబడి ఉంటే అభ్యంతరం లేదు. ఎత్తు పెంచాలంటే తెలంగాణ సమర్పించిన అధ్యయనాలు చూసి స్పందిస్తాం. అందుకే అక్టోబర్ 23న జరిగిన సమీక్షలో నీటి లభ్యత, బ్యారేజీ ఎత్తు, మహారాష్ట్రలో ముంపునకు గురయ్యే భూమిపై సాంకేతిక నివేదికలు సిద్ధం చేయాలని ముఖ్యమంత్రి ఆదేశించారు. ఆ కట్టనే ముంబైకి తీసుకెళ్తున్నారు.

ఎందుకు ఇంత ముఖ్యం?

తుమ్మిడిహెట్టి ఒకప్పుడు ప్రాణహిత–చేవెళ్ల పథకానికి మొదటి మెట్టు. ముంపుపై మహారాష్ట్ర అభ్యంతరాలతో ఆ పథకం ముందుకు సాగలేదు. గత ప్రభుత్వం దృష్టి కాళేశ్వరం వైపు మళ్లింది, మేడిగడ్డ బ్యారేజీ వచ్చింది. ఇప్పుడు మళ్లీ తుమ్మిడిహెట్టి వైపు చూడటం అంటే ఉత్తర తెలంగాణ సాగునీటి ప్రణాళికను మొదటి నుంచి పునరాలోచించడమే.

మా అభిప్రాయం: ఒక్క భేటీతో నాలుగు మీటర్ల వివాదం తేలిపోదు. ఫడ్నవీస్ చర్చలకు సిద్ధమని చెప్పడమే ఇప్పటి వరకు వచ్చిన సానుకూల సంకేతం. సోమవారం సాయంత్రానికి ఒక సంయుక్త సాంకేతిక కమిటీ, ఒక గడువు ప్రకటిస్తే అది ముందడుగే. కేవలం “చర్చలు ఫలప్రదం” అన్న ప్రకటనతో ముగిస్తే ఈ ఫైలు మరో పదేళ్లు అలాగే ఉంటుంది.