లిథియం, నికెల్ శుద్ధి ప్లాంట్లకు కేంద్రం రూ.2,814 కోట్లు: నాలుగు ప్లాంట్లకు 30 శాతం మూలధన సబ్సిడీ

బ్యాటరీల తయారీలో కీలకమైన లిథియం, నికెల్ శుద్ధిని దేశంలోనే చేపట్టేందుకు కేంద్రం రూ.2,814 కోట్ల పథకం తెచ్చింది. కొత్తగా పెట్టే నాలుగు శుద్ధి ప్లాంట్ల పెట్టుబడిలో 30 శాతాన్ని మూలధన సబ్సిడీగా భరిస్తుంది. ఈ పథకానికి కేంద్ర మంత్రివర్గం నవంబర్ 4 బుధవారం ఆమోదం తెలిపింది. 2026-27 నుంచి 2030-31 వరకు అమలయ్యే ఈ పథకంతో సుమారు రూ.10,000 కోట్ల పెట్టుబడులు వస్తాయని కేంద్రం నవంబర్ 5 గురువారం విడుదల చేసిన వివరణ పత్రంలో తెలిపింది.

రెండు ప్లాంట్లు లిథియం, రెండు నికెల్ శుద్ధి చేస్తాయి. ఒక్కో లిథియం ప్లాంటు సామర్థ్యం కనీసం 30 వేల టన్నులు, నికెల్ ప్లాంటుది కనీసం 50 వేల టన్నులు ఉండాలి. లిథియం ప్లాంట్లు ఖనిజం నుంచి బ్యాటరీ గ్రేడ్ ఉత్పత్తులు తీస్తాయి. నికెల్ ప్లాంట్లు క్లాస్-1 నికెల్ లేదా బ్యాటరీ గ్రేడ్ నికెల్ సల్ఫేట్ తయారు చేస్తాయి. నికెల్ ప్లాంట్లలో కోబాల్ట్‌నూ వెలికితీస్తారు.

తక్కువ సాయం అడిగినవారికే ప్లాంటు

లిథియం ప్లాంటుకు గరిష్ఠంగా రూ.500 కోట్లు, నికెల్ ప్లాంటుకు రూ.900 కోట్ల వరకు సాయం అందుతుంది. దరఖాస్తులను ముందు సాంకేతికంగా పరిశీలిస్తారు. అర్హత సాధించిన సంస్థలు ఆర్థిక బిడ్లు వేయాలి. ఒక్కో ఖనిజానికి అతి తక్కువ సబ్సిడీ కోరిన రెండు సంస్థలను ఎంపిక చేస్తారు. పెట్టుబడి ఖర్చు, ఈక్విటీ లక్ష్యాలు చేరిన కొద్దీ మూడు విడతల్లో డబ్బు ఇస్తారు. అవార్డు లేఖ అందిన మూడేళ్లలో ప్లాంటు ప్రారంభం కావాలి. ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ ఐదేళ్లు దాటకూడదు.

ఏపీలో అరుదైన ఖనిజాల పార్కు

ఈ ఖనిజాల శుద్ధి చేసిన రూపాలను దేశం ఇప్పుడు ఎక్కువగా దిగుమతి చేసుకుంటోంది. కొత్త ప్లాంట్లతో 2030 నాటికి 60 వేల టన్నుల లిథియం, లక్ష టన్నుల నికెల్ శుద్ధి సామర్థ్యం సమకూరుతుందని కేంద్రం అంచనా. ప్లాంట్లు ఎక్కడ వస్తాయో పథకంలో పేర్కొనలేదు. దేశంలో నాలుగు కీలక ఖనిజ శుద్ధి పార్కులు వస్తున్నాయని, మహారాష్ట్రలో లిథియం, ఒడిశాలో నికెల్, గుజరాత్, ఆంధ్రప్రదేశ్‌లలో రేర్ ఎర్త్స్ (అరుదైన భూ ఖనిజాలు) శుద్ధి ఉంటుందని కేంద్ర గనుల శాఖ కార్యదర్శి కేశవ్ చంద్ర ఇదివరకే వెల్లడించారు. రేర్ ఎర్త్ కారిడార్‌కూ ఏపీని ఎంపిక చేశారని ఆయన తెలిపారు.

సబ్సిడీ పొందే నాలుగు సంస్థలను గనుల శాఖ కార్యదర్శి అధ్యక్షతన ఉండే పాలక మండలి ఖరారు చేస్తుంది. సాంకేతిక, ఆర్థిక నిపుణుల కమిటీ సిఫార్సుల మేరకు ఆ మండలి సబ్సిడీ మంజూరు చేస్తుంది.